پوکی استخوان در جوانی و سنین پایین

پوکی استخوان در جوانی شاید غیرمنتظره به نظر برسد، اما واقعیت این است که این مشکل فقط برای سالمندان نیست. بسیاری از جوانان، به دلیل تغذیه نامناسب، سبک زندگی کم‌ تحرک و کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری، زودتر از حد انتظار با ضعف و شکنندگی استخوان‌ها روبه‌رو می‌شوند. استخوان‌ها در دوران نوجوانی و جوانی به بیشترین تراکم خود می‌رسند اما اگر مراقبت کافی از آن‌ها نشود، روند کاهش توده استخوانی زودتر آغاز شده و خطر شکستگی‌ها و مشکلات مفصلی افزایش می‌یابد.

پوکی استخوان در جوانی

پوکی استخوان در جوانی یکی از مشکلات رو به رشد در جوامع امروزی است که اغلب به دلایل سبک زندگی ناسالم، تغذیه نامناسب، کم ‌تحرکی یا اختلالات هورمونی به وجود می‌آید. برخلاف تصور رایج که پوکی استخوان تنها مختص سالمندان است، این بیماری در دهه‌ های دوم و سوم زندگی نیز بروز می‌کند و اگر به موقع شناسایی و مدیریت نشود، در آینده زمینه‌ ساز مشکلات زیادی خواهد شد.

عوامل متعددی مانند مصرف کم کلسیم و ویتامین D، مصرف بیش از حد نوشابه‌ ها، سیگار، استرس مزمن، استفاده طولانی‌ مدت از برخی داروها مثل کورتون‌ها و بیماری‌ های زمینه ‌ای مانند تیروئید یا بیماری ‌های گوارشی در بروز پوکی استخوان در جوانی نقش دارند. آگاهی، پیشگیری و اصلاح سبک زندگی از مهم ‌ترین گام‌ ها برای مقابله با این مشکل خاموش هستند.

علائم پوکی استخوان در جوانی

علائم پوکی استخوان در جوانی در ابتدا چندان مشهود نمی‌باشند، زیرا این بیماری به تدریج پیشرفت می‌کند اما پس از مدتی برخی علائم ظاهر می‌شوند. یکی از مهم‌ ترین علائم پوکی استخوان در جوانی، شکنندگی و آسیب ‌پذیری بالای استخوان ‌ها است که منجر به شکستگی‌ های مکرر حتی در اثر ضربه‌های کوچک یا زمین خوردن ساده می‌شود. همچنین احساس درد در نواحی مختلف بدن در کمر یا مفاصل یا  پس از انجام فعالیت‌ های روزمره افزایش می‌یابد.

علاوه بر این، کاهش قد به مرور زمان و تغییرات ظاهری در قامت، مثل قوز پشت، نیز از علائم دیگر پوکی استخوان است. در برخی موارد، افراد مبتلا به پوکی استخوان احساس ضعف عمومی یا کاهش تحرک در بدن خواهند داشت. در نهایت، این علائم نشان‌ دهنده این است که استخوان‌ها در حال از دست دادن تراکم خود هستند و نیاز به ارزیابی و درمان پزشکی دارند.

شاید این مطلب برای شما مفید باشد: درمان کشیدگی تاندون پا

انواع پوکی استخوان در جوانان

پوکی استخوان در جوانان به دو نوع اصلی ایدیوپاتیک و ثانویه تقسیم می‌شود. در ادامه با توجه به سخنان دکتر احمدرضا میربلوک هر یک از این انواع را توضیح می‌دهیم.

ایدیوپاتیک

پوکی استخوان ایدیوپاتیک به حالتی اطلاق می‌شود که علت خاصی برای بروز بیماری پیدا نمی‌شود. در این نوع پوکی استخوان، فرد جوان و سالم به نظر می‌رسد و هیچ بیماری زمینه‌ ای مشخصی ندارد که باعث کاهش تراکم استخوانی شود. به عبارت دیگر، این نوع پوکی استخوان به‌ طور غیرقابل توضیح و بدون علت شناخته شده رخ می‌دهد. این نوع از پوکی استخوان بیشتر در نوجوانان و جوانان دیده می‌شود و ناگهانی و بدون علائم خاصی در فرد بروز می‌کند.

ثانویه

پوکی استخوان ثانویه به دلیل وجود بیماری ‌های زمینه‌ ای یا عوامل خارجی ایجاد می‌شود. این نوع پوکی استخوان نتیجه اختلالات هورمونی، بیماری ‌های متابولیک، مصرف داروهای خاص مثل کورتیکواستروئیدها، بیماری‌ های گوارشی یا کبدی، اختلالات تغذیه ‌ای یا حتی مصرف سیگار و الکل می‌باشد. در این حالت، علت اصلی که منجر به کاهش تراکم استخوانی می‌شود، قابل شناسایی است. پوکی استخوان ثانویه در افرادی که به بیماری ‌های خاص مبتلا هستند یا از داروهای خاصی استفاده می‌کنند، بیشتر دیده می‌شود و درمان آن نیازمند شناسایی و مدیریت علت زمینه ‌ای است.

شاید این مطلب برای شما مفید باشد: پارگی عضله چهارسر ران

پوکی استخوان جوانان چگونه باید تشخیص داده شود؟

تشخیص پوکی استخوان در جوانان از طریق ارزیابی پزشکی دقیق و انجام آزمایش‌ های تخصصی صورت می‌گیرد. اولین گام در تشخیص، بررسی سابقه پزشکی فرد، تاریخچه خانوادگی بیماری‌ های استخوانی و علائم بالینی است. پزشک از فرد سوالاتی درباره عوامل خطر، مصرف دارو، مشکلات هورمونی یا تغذیه ‌ای و سطح فعالیت بدنی می‌پرسد. سپس، برای ارزیابی دقیق‌، آزمایش‌ هایی مانند اندازه‌ گیری تراکم استخوان با استفاده از DXA انجام می‌شود که به پزشک کمک می‌کند تا تراکم مواد معدنی در استخوان‌ ها را اندازه‌گیری کرده و شدت پوکی استخوان را تشخیص دهد.

در برخی موارد، پزشک آزمایش ‌های اضافی برای شناسایی علل زمینه ‌ای پوکی استخوان مانند تست ‌های خون برای بررسی سطح هورمون‌ ها، ویتامین‌ ها و مواد معدنی، یا آزمایش‌ های تشخیصی برای بیماری ‌های گوارشی، تیروئید یا سایر اختلالات متابولیک تجویز می‌کند. در صورتی که علائم مشکوک به پوکی استخوان در جوانان مشاهده شود، انجام این آزمایش ‌ها و بررسی دقیق توسط پزشک متخصص به تشخیص دقیق و سریع کمک می‌کند.

درمان پوکی استخوان در جوانان چگونه است؟

درمان پوکی استخوان در جوانان بستگی به نوع بیماری و علت آن دارد. در مواردی که پوکی استخوان به دلیل عوامل زمینه ‌ای مثل بیماری‌ های هورمونی یا متابولیک باشد، درمان باید ابتدا به رفع علت اصلی بیماری متمرکز شود. برای مثال، اگر پوکی استخوان ناشی از اختلالات هورمونی مثل کمبود استروژن یا تیروئید باشد، درمان با استفاده از داروهایی که هورمون ‌ها را تنظیم می‌کنند، مانند درمان با استروژن یا داروهای هورمونی، آغاز می‌شود.

در صورتی که علت خاصی وجود نداشته باشد  مانند پوکی استخوان ایدیوپاتیک، درمان عمدتاً شامل مصرف مکمل‌ های کلسیم و ویتامین D، انجام تمرینات مقاومتی برای تقویت استخوان ‌ها  و در موارد شدیدتر، استفاده از داروهای خاص مانند بیسفوسفونات‌ها یا درمان ‌های هورمونی است.

تغییرات در سبک زندگی مانند مصرف غذای غنی از کلسیم، اجتناب از مصرف دخانیات و انجام ورزش ‌های منظم و مناسب برای تقویت استخوان‌ ها و جلوگیری از شکستگی ‌های احتمالی نیز از بخش‌ های مهم درمان پوکی استخوان در جوانان هستند. علاوه بر این، برای برخی از بیماران، استفاده از داروهای جدیدتر مثل درمان‌ های بیولوژیک یا داروهای تنظیم‌کننده متابولیسم استخوان مفید می‌باشد. برای درمان پوکی استخوان می‌توانید به مطب دکتر احمدرضا میربلوک مراجعه کنید.

سوالات متداول در مورد پوکی استخوان در دوره جوانی