تعویض مفصل زانو یک جراحی رایج و مهم در زمینه درمان بیماری ها و آسیب های شدید مفصل زانو است. زمانی که زانو به دلیل آسیب های مزمن، آرتروز پیشرفته یا بیماری های دیگر توانایی حرکت و تحمل وزن بدن را از دست میدهد و دردهای شدیدی بیمار را آزار میدهد، جراحی تعویض مفصل زانو به عنوان راهکاری برای بازگرداندن عملکرد طبیعی و کاهش درد مطرح میشود. این جراحی با جایگزینی بخش های آسیب دیده مفصل با قطعات مصنوعی، مشکل فرد را برطرف میکند. در این مقاله، به بررسی کامل فرآیند جراحی تعویض مفصل زانو، دلایل انجام آن، انواع مختلف جراحی و بسیاری از موارد مرتبط دیگر خواهیم پرداخت.
جراحی تعویض مفصل زانو چیست؟
جراحی تعویض مفصل زانو (Knee Replacement Surgery)، یکی از انواع جراحی زانو است که در آن بخش آسیب دیده یا فرسوده مفصل زانو با یک مفصل مصنوعی جایگزین میشود. این جراحی در مواردی انجام میشود که زانو به دلیل بیماری هایی مانند آرتروز شدید، آسیب های مزمن یا شکستگی های پیچیده توانایی عملکرد طبیعی خود را از دست داده باشد و درد و محدودیت حرکت زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار داده باشد.
جراحی تعویض مفصل زانو چگونه انجام میشود؟
این عمل تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی نخاعی اسپاینال انجام میشود. جراح ابتدا برشی در ناحیه جلوی زانو ایجاد میکند که این برش چندان بزرگ نیست. سپس بخش های آسیب دیده استخوان و غضروف را برداشته و سطح استخوان های ران، ساق و کشکک را برای قرار دادن قطعات مصنوعی آماده میکند. این قطعات از جنس فلز و پلاستیک های مخصوص ساخته شدهاند که عملکرد و حرکت طبیعی زانو را شبیه سازی میکنند.
چرا جراحی تعویض مفصل زانو انجام میشود؟
هدف اصلی جراحی کاهش درد شدید و بازگرداندن حرکت و عملکرد طبیعی زانو است. این جراحی زمانی انجام میشود که درمان های غیرجراحی مانند دارو، فیزیوتراپی، تزریق ها یا تغییر سبک زندگی نتوانسته اند، درد و محدودیت حرکت را کنترل کنند. بیماری هایی مانند آرتروز روماتوئید، استئوآرتریت پیشرفته و آسیب های شدید مفصل زانو از دلایل شایع این جراحی هستند.
شاید این مطلب برای شما مفید باشد: جراحی تعویض مفصل لگن
جراحی تعویض مفصل زانو چه انواعی دارد؟
جراحی تعویض مفصل زانو در تهران به دو نوع اصلی تقسیم میشود که هر کدام بسته به شدت آسیب و نیاز بیمار انتخاب میشوند. در ادامه به بررسی این موارد میپردازیم:
تعویض کامل مفصل زانو
در این نوع جراحی، تمام سطوح مفصل زانو شامل استخوان ران، استخوان ساق و کشکک به طور کامل برداشته شده و با پروتز جایگزین میشوند. این روش برای بیمارانی انجام میشود که آرتروز شدید یا آسیب گسترده در کل مفصل زانو دارند و نیاز به تعویض کامل دارند.
تعویض جزئی مفصل زانو
در این جراحی تنها بخشی از مفصل زانو که آسیب دیده است، تعویض میشود، مثلا فقط قسمت داخلی یا خارجی زانو. این روش برای بیمارانی که آسیب محدودتری دارند و سایر قسمت های مفصل سالم باقی ماندهاند، مناسب است. تعویض جزئی باعث حفظ بافت های سالم و بازتوانی سریع میشود.
در صورتی که قصد دارید نزد دکتر احمدرضا میربلوک جراحی تعویض مفصل زانو انجام دهید، میتوانید با شماره های موجود در عکس بالا تماس بگیرید.
در جدول زیر، مهمترین جنبههای این دو روش جراحی بهصورت مقایسهای آورده شده است تا مسیر انتخاب برای شما شفافتر شود.
| ویژگی | تعویض کامل مفصل زانو | تعویض جزئی مفصل زانو |
|---|---|---|
| محدوده جراحی | جایگزینی کل سطوح مفصلی زانو (شامل بخش داخلی، خارجی و کشکک) | جایگزینی فقط بخش آسیبدیده مفصل (معمولا بخش داخلی یا خارجی) |
| میزان تهاجم جراحی | بیشتر، با برش و تغییرات گستردهتر در استخوان و بافتها | کمتر، با برش محدود و حفظ بیشتر ساختار طبیعی زانو |
| دوره نقاهت | معمولا طولانیتر (۶ تا ۱۲ هفته یا بیشتر) | کوتاهتر (۴ تا ۶ هفته) |
| میزان درد پس از عمل | در ابتدا ممکن است بیشتر باشد به دلیل وسعت جراحی | معمولا کمتر به دلیل حفظ بافتهای سالم |
| دوام و ماندگاری پروتز | ۱۵ تا ۲۰ سال | حدود ۱۰ تا ۱۵ سال (بسته به میزان فعالیت بیمار) |
| کاندیدای مناسب | بیماران با آسیب یا آرتروز پیشرفته در کل مفصل | بیماران با آسیب محدود به یک بخش از مفصل و سلامت بقیه بخشها |
| مزایای اصلی | برطرف کردن کامل درد و مشکل عملکرد زانو در مراحل پیشرفته | حفظ بیشتر بافت طبیعی، بهبودی سریعتر و حرکت طبیعیتر زانو |
شما میتوانید برای دریافت نوبت و مشاوره آنلاین بر روی دکمه زیر کلیک کنید.
قبل از جراحی تعویض مفصل زانو چه کارهایی باید انجام دهیم؟
آمادگی مناسب قبل از جراحی تعویض مفصل زانو نقش بسیار مهمی در موفقیت عمل و کاهش عوارض پس از آن دارد. در ادامه به مهم ترین اقدامات قبل از جراحی اشاره میکنیم.
- بهترین جراح ارتوپد یک سری آزمایشات کلی از جمله آزمایش خون، بررسی وضعیت قلب و ریه ها و تصویربرداریهایی مانند رادیوگرافی یا MRI از زانو را درخواست میکند تا از سلامت کلی بیمار و میزان آسیب زانو مطلع شود.
- در صورت وجود بیماری های مزمن مانند فشار خون بالا، دیابت یا مشکلات قلبی، لازم است این بیماری ها کنترل شده و مشاوره های لازم با متخصصان مربوط انجام شود تا ریسک عمل کاهش یابد.
- برخی داروها مانند داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی یا رقیق کننده های خون قبل از جراحی نیاز به قطع یا تنظیم دوز دارند تا خطر خونریزی در حین عمل کاهش یابد. این موضوع باید حتما با پزشک در میان گذاشته شود.
- آشنایی با روند جراحی، مراحل بهبودی و مراقبت های پس از عمل به کاهش اضطراب بیمار کمک میکند. همچنین صحبت با خانواده و برنامه ریزی برای همراهی و حمایت پس از جراحی اهمیت زیادی دارد.
- تقویت عضلات اطراف زانو از طریق فیزیوتراپی قبل از جراحی به روند بهبودی کمک میکند. همچنین قطع مصرف سیگار و کاهش وزن در صورت نیاز، شرایط مناسبی را برای جراحی فراهم میآورد.
بعد از جراحی تعویض مفصل زانو چه مراقبت هایی ضروری است؟
مراقبت های بعد از جراحی تعویض مفصل زانو (Knee Replacement Surgery) نقش بسیار مهمی در روند بهبودی و بازگشت سریع به زندگی عادی دارند. این مراقبت ها شامل موارد زیر هستند:
- کنترل درد و التهاب: پزشک داروهای مسکن و ضد التهاب تجویز میکند که باید طبق دستور مصرف شوند تا درد کاهش یابد و تورم مفصل کنترل شود. استفاده از کمپرس یخ نیز به کاهش التهاب کمک میکند.
- مراقبت از محل جراحی: محل برش جراحی باید تمیز و خشک نگه داشته شود تا از عفونت جلوگیری شود. تعویض پانسمان طبق نظر پزشک انجام شود و در صورت مشاهده تورم، قرمزی یا ترشح غیرطبیعی، سریعا به پزشک اطلاع داده شود.
- فیزیوتراپی و تحرک تدریجی: یکی از مهم ترین مراحل بعد از جراحی شروع فیزیوتراپی است. انجام تمرینات تجویز شده توسط فیزیوتراپ به حفظ حرکت مفصل، تقویت عضلات و جلوگیری از خشکی و سفتی زانو کمک میکند. حرکت و راه رفتن تدریجی تحت نظر تیم پزشکی به بهبود عملکرد زانو بسیار کمک میکند.
- استفاده از وسایل کمکی: در هفته های ابتدایی پس از جراحی نیاز به استفاده از عصا، واکر یا واکر چرخدار میباشد تا فشار روی زانو کاهش یابد و تعادل حفظ شود.
- رعایت رژیم غذایی مناسب: مصرف غذاهای سالم و حاوی پروتئین کافی به ترمیم بافت ها کمک میکند و همچنین نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از یبوست و حفظ سلامت عمومی ضروری است.
- اجتناب از فعالیت های سنگین و حرکات ناگهانی: تا زمان بهبودی کامل، انجام فعالیت های سنگین مانند دویدن، پریدن یا حمل بارهای سنگین ممنوع است تا فشار اضافی به مفصل جدید وارد نشود.
- پیگیری منظم با پزشک: ویزیتهای پس از عمل برای بررسی روند بهبودی، تعویض پانسمان و انجام تصویربرداری های لازم اهمیت دارد و نباید از آن غافل شد.
به نقل از سایت PubMed در مقاله ارزیابی تورم پس از آرتروپلاستی کامل زانو میتوانید توضیحات تکمیلی درباره راهکارهای کاهش تورم بعد از جراحی را مطالعه کنید.
در جدول زیر سعی کرده ایم نکات مراقبتی بعد از جراحی را به صورت خلاصه برای شما نمایش دهیم.
| نوع مراقبت | توضیحات | نکات مهم |
|---|---|---|
| کنترل درد و التهاب | مصرف داروهای مسکن و ضد التهاب طبق تجویز پزشک، استفاده از کمپرس یخ برای کاهش تورم | داروها را منظم مصرف کنید، کمپرس یخ هر 2-3 ساعت |
| مراقبت از محل جراحی | تمیز و خشک نگه داشتن محل برش، تعویض پانسمان طبق نظر پزشک، گزارش هرگونه تورم یا ترشح غیرطبیعی | از خیس شدن محل جراحی جلوگیری کنید. |
| فیزیوتراپی و تحرک تدریجی | شروع تمرینات تجویز شده توسط فیزیوتراپ برای حفظ حرکت و تقویت عضلات، راه رفتن تدریجی | تمرینات را منظم انجام دهید، تحت نظر باشید. |
| استفاده از وسایل کمکی | استفاده از عصا، واکر یا واکر چرخدار برای کاهش فشار و حفظ تعادل | استفاده صحیح از وسایل کمکی بسیار مهم است. |
| رعایت رژیم غذایی مناسب | مصرف غذاهای سالم، پروتئین کافی و نوشیدن آب به اندازه لازم | از یبوست جلوگیری و به روند ترمیم کمک کنید. |
| اجتناب از فعالیتهای سنگین | عدم انجام دویدن، پریدن، حمل بار سنگین تا بهبودی کامل | فعالیتها را محدود کنید تا فشار وارد نشود. |
| پیگیری منظم با پزشک | حضور در ویزیتهای پس از عمل، تعویض پانسمان | ویزیتها را جدی بگیرید و طبق برنامه باشید. |
برای انجام جراحی تعویض مفصل زانو میتوانید به دکتر احمدرضا میربلوک مراجعه کنید. مطب ایشان در آدرس تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، نرسیده به مترو شریعتی، کوچه فلسفی، پلاک ۵، ساختمان پرشین، طبقه ۲ واقع میباشد.
آیا بعد از جراحی تعویض مفصل زانو میتوانیم راه برویم؟
بیمار در روز یا روزهای ابتدایی پس از جراحی با کمک عصا یا واکر شروع به راه رفتن میکند. شروع به حرکت به کاهش تورم، جلوگیری از لخته های خون و بهبود عملکرد زانو کمک میکند. فیزیوتراپی نقش مهمی در آموزش نحوه صحیح راه رفتن و تقویت عضلات اطراف زانو دارد.
برای مراجعه حضوری به مطب دکتر احمدرضا میربلوک و انجام مشاوره حضوری درباره جراحی تعویض مفصل زانو، میتوانید از طریق نقشه زیر آدرس دقیق را مشاهده کنید:
نشستن و خوابیدن بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
برای نشستن باید زانو را به آرامی خم کرده و پاها را روی زمین قرار دهید، استفاده از صندلی های با ارتفاع مناسب کمک کننده است. از نشستن طولانی مدت خودداری کنید و زانو را گاهی بالا بیاورید تا ورم کاهش یابد. برای خوابیدن بهترین وضعیت خوابیدن به پشت با بالا بردن پاها با استفاده از بالش است. همچنین در صورت خوابیدن به پهلو قرار دادن یک بالش بین زانوها توصیه میشود تا فشار روی زانو کاهش یابد.
در عکس بالا با نحوه نشستن و خوابیدن بعد از جراحی تعویض مفصل زانو آشنا میشوید.
دکتر احمدرضا میربلوک، فوق تخصص جراحی ستون فقرات و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، از چهرههای برجسته در حوزه ارتوپدی در ایران به شمار میآید. ایشان با بهرهگیری از دانش تخصصی و تجربه بالینی گسترده، در درمان بیماریهای مرتبط با ستون فقرات، زانو و شانه تخصص دارد. در سال ۱۳۹۵، دکتر میربلوک مرکز جامع تخصصی و فوق تخصصی ارتوپدی را در تهران تاسیس کرد. ایشان به عنوان پزشکی متعهد و دلسوز، همواره به ارائه بهترین خدمات درمانی به بیماران خود اهتمام داشته است. او با رویکردی جامع و انسانی، تلاش میکند تا با بهرهگیری از روشهای نوین درمانی و تکنولوژیهای پیشرفته، بهترین نتایج را برای بیماران خود به ارمغان آورد.
هزینه جراحی تعویض مفصل زانو چقدر است؟
هزینه این جراحی به عوامل متعددی بستگی دارد از جمله نوع بیمارستان، نوع پروتز استفاده شده، دستمزد تیم جراحی، طول مدت بستری در بیمارستان و نیاز به مراقبت های ویژه پس از عمل. همچنین بیمه های درمانی بخشی از هزینه ها را پوشش میدهند. به طور کلی هزینه عمل تعویض مفصل زانو در سال 1404 در تهران کمی افزایش نسبت به سال قبل داشته و این هزینه در شهر تهران کمی بیشتر از سایر شهر ها است. برای اطلاع دقیق از قیمت جراحی تعویض مفصل زانو میتوانید با شماره های موجود در سایت دکتر احمدرضا میربلوک تماس بگیرید و از جزئیات هزینه ها آگاه شوید.
اگر پس از مطالعه اطلاعات این مقاله، تمایل دارید وضعیت خود را بهصورت دقیقتر با دکتر احمدرضا میربلوک در میان بگذارید و جراحی خود را انجام دهید، کافیست فرم زیر را پر کنید. تیم مشاوره دکتر احمدرضا میربلوک در سریعترین زمان ممکن با شما تماس خواهند گرفت.
سخن پایانی
جراحی تعویض مفصل زانو، چه به صورت کامل و چه جزئی، فرصتی برای بازگشت به زندگی فعال تر و بدون درد است. انتخاب نوع مناسب جراحی باید بر اساس ارزیابی دقیق وضعیت مفصل، مشورت با جراح ارتوپد و توجه به سبک زندگی شما انجام شود. به خاطر داشته باشید که موفقیت این جراحی تنها به مهارت جراح وابسته نیست، بلکه رعایت مراقبتهای بعد از عمل، انجام فیزیوتراپی و پایبندی به برنامه توان بخشی، نقش مهمی در دستیابی به بهترین نتیجه دارد. با آگاهی کافی، صبوری در دوران نقاهت و همکاری فعال با تیم درمان، میتوانید توان حرکتی خود را بازیابید و از انجام فعالیتهای روزمره با آسودگی و انرژی بیشتر لذت ببرید.
سوالات متداول
معمولا افرادی که دچار آرتروز پیشرفته، روماتیسم مفصلی یا آسیب شدید زانو هستند و درمانهای غیرجراحی مانند دارو و فیزیوتراپی موثر نبوده است، کاندید این عمل میشوند.
این عمل بین ۱ تا ۲ ساعت طول میکشد، اما با آمادهسازی قبل و ریکاوری بعد از عمل ممکن است بیمار چند ساعت در اتاق عمل و ریکاوری باشد.
بیشتر بیماران میتوانند ظرف ۴ تا ۶ هفته فعالیتهای روزمره سبک را از سر بگیرند. بهبودی کامل و بازگشت به فعالیتهای سنگینتر ۳ تا ۶ ماه زمان میبرد.
پروتزهای زانو معمولا ۱۵ تا ۲۰ سال دوام دارند و با رعایت توصیههای پزشک و پرهیز از فشار زیاد، میتوان عمر آنها را افزایش داد.
